Stanište Beloglavog supa

Supovi naseljavaju klisure, kanjone i planinske vence u mediteranskim, submediteranskim, polupustinjskim i stepskim područjima. Gnezda grade u pukotinama stenovitih liticama gde su zaštićeni od ljudi i drugih predatora Balkan, Centralna Azija i Severna Afrika su vrlo ugožena područja i u pojednim delovima ovih areala vrsta nestaje. Rasprostranjenje u Srbiji Gnеzdeće kolonije ove ptice u Srbiјi (prikazane crnom bojom na slici 2) smeštene su uglavnom u  klisurаmа sledećih reka: Uvac Мilеšеvka Тrеšnjica Osim toga, supovi se sreću (u potrazi za hranom, na mestima odmora ili pri raznim drugim kretanjima – disperzija i migracija) na području Šar planine, Prokletija, u Istočnoj Srbiji,…

Opis vrste

Beloglavi sup je vrsta ptice grabljivice iz grupe (potfamilije) lešinara Staroga sveta Aegypiinae i roda supova Gyps kome pripada ukupno sedam vrsta. To je ptica prosečne težine između 6 i 13 kg, dostiže visinu od 95 do 110 cm i ima raspon krila 230-280 cm. Оsnоvnо pеrје mu је riđе ili brаоn boje osim glave koja je bela, i po kojoj je ptica dobila ime, vrata koji je takođe beo i vrhova krila koja su mrka.  Odrasle ptice se od mladih razlikuju po belo obojenoj pernatoj ogrlici i nitastom tipu perja, dok mlade ptice imaju smeđu. Odrasle ptice imaju jače…

Promene brojnosti populacije i razlozi ugrožavanja

Prema dostupnim izveštajima i radovima (Ettinger, 1857; Rudolf von Ostereich et. al., 1878; Dombrovski, 1895; Reiser, 1939; Matvejev 1950 ), veći broj gnezdećih i negnezdećih kolonija beloglavog supa bio je poznatna čitavoj teritoriji Srbije još od sredine 19. veka. Prvo izraženije nestajanje vrste desilo se na prelazu između 19. i 20. veka u Vojvodini i Đerdapu zbog trovanja vukova i smanjenjaizvora hrane. A još izraženije, katastrofalno, nestajanje vrste odigralo se tokom 1950-ih i 1960-ih i to iz manje-više istih razloga. Osnovni uzroci iščezavanja beloglavih supova u Srbiji su: -trovanje vukova i drugih mesoždera, -ubijanje,  -promene, degradacije i gubitak staništa, -nedostatak…

Zašto je Beloglavi sup toliko važan?


Beloglavi sup je dobio ime “Čistač Prirode” jer je kao predator poslednji u lancu ishrane.  Hraneći se ostacima lešina štiti okolinu od različitih patogenih materija. Njegov sistem za varanje podržava lučenje jakih želudačnih kiselina  čija je ph vrednost 1-2. Tako kisela sredine je odličan razlagač i uništitelj svih patogenih materija što sa jedne strane Belogalavog supa čini jako otpornim na bolesti koje te patogene čestice mogu izazvati, a sa druge strane on u prirodi predstavlja poslednju branu  štetnim materijama. Uloga beloglavog supa u lancu ishrane je jedinstvena i nezamenljiva jer na ovaj način on uklanja lešine i sprečava širenje zaraza, poput kolere i besnila, i omogućava normalno kruženje biogenih materija u prirodi.

Continue reading

Početna

Kažu da su bolji prognozeri vremena od meteorologa. Kada počnu da se dižu u visine i njih 10-15 počne da kruži u jatu, eto nevremena. Njihov raspon krila dostiže 3 m i skoro da ne mašu krilima dok lete bez straha iznad, ispod i pored vas. Prema naučnim istraživanjima, supovi su ptice koje najbolje koriste tople vertikalne struje vazduha i tako se bez napora, iako su teški, uspevaju popeti i do 3000 m u visine i leteti brzinom od čak 60 km/h.

Specijalni rezervat prirode „Uvac“ je uveo proces čipovanja svake jedinke kako bi u svakom trenutku mogli da znaju gde se nalaze.

Supovi su iz kanjona Uvac stizali i do izraela, Estonije, Turske, a pre par godina je jedan mladunac stigao i do Jemena prevalivši put od 3400 km.

Jedan je bio ranjen u Izraelu i nakon izlečenja u veterinarskoj stanici, zvali su srpskog konzula kako bi prisustvovao svečanom puštanju ptice.

Beloglavi sup, nazvan Srećko, je bio prva maskota olimpijskog tima Srbije, na igrama u Londonu 2012. godine.

Ovaj orao se nalazio i na grbu Nemanjića, Mrnjavčevića, Lazarevića i Crnojevića, stilizovani su prikazi i u manastiru Žiča i Ljubostinja. Našao se na američkim i drugim grbovima u svetu, a u Egiptu se smatrao za svetu životinju.